De oplossing

Meer dan 200.000 kinderen tussen de 6 en 18 jaar plassen nog regelmatig in bed. 15% van de 6-jarigen, 5% van de 7-jarigen en 2% van de 12-jarigen. In elke groep 7 zijn dat gemiddeld 4 kinderen. Toch hoor je er bijna nooit iemand over, omdat het zo'n taboe is. De oplossingen zijn makkelijker dan je denkt.

Zindelijkheid
"Zindelijk worden gebeurt meestal rond het derde levensjaar," zegt Zwaan Mulder van het Droogbedcentrum, een centrum dat oplossingen biedt voor bedplassen. "Bij het ene kind is dat wat vroeger, bij het andere kind wat later. Voor die leeftijd is een kind er nog niet toe in staat, omdat het geen controle heeft over zijn sluitspieren. Soms zijn er storende factoren in het zindelijk worden, bijvoorbeeld als kinderen door omstandigheden veel aan hun hoofd hebben.
Het beste moment om te beginnen met het ’s nachts zindelijk worden, is als het kind er zelf last van krijgt. Als hij het vervelend vindt om een luier te dragen of nat te zijn. Dan is het namelijk gemotiveerd om het op te lossen.”
                                

Wat als zindelijk worden niet lukt
Gemotiveerd of niet, het komt dus regelmatig voor dat het ’s nachts zindelijk worden wat langer op zich laat wachten dan gebruikelijk is. “Zolang het plassen overdag normaal is, dus geen natte broeken, genoeg drinken en geen regelmatige blaasontsteking, weet je dat er niet direct een lichamelijk probleem is. Lichamelijke factoren kunnen zijn: een kleine blaas, of teveel urine aanmaken ’s nachts. Maar het hoofdprobleem is de manier van slapen. En daarmee bedoel ik niet of een kind diep of licht slaapt, maar dat het kind niet wakker wordt doordat het moet plassen. Het vaste slapen op zich is geen oorzaak. Een kind slaapt in verschillende fases en we hebben uit onderzoek gemerkt dat bedplassen in alle fases van de slaap voorkomt.”

Wakker maken met wachtwoord
Ouders die denken dat hun kind te diep slaapt om wakker te worden voor het plassen, helpt Zwaan graag uit de droom. “Ik illustreer dat altijd met een voorbeeld. De avond voor zijn verjaardag is een kind vaak heel opgewonden. Hij is morgen jarig, wat zal hij krijgen? Zodra hij ’s morgens wakker wordt, weet hij direct dat hij die dag jarig is. Dat is een besef, van iets wat voor het kind heel belangrijk is. Zelfs als je het kind ’s nachts zou wekken en vraagt wat er morgen is, weet hij dat meteen te benoemen. Zo moet het ook met het wekken voor het plassen gaan. Je moet dat belangrijk maken, het kind laten beseffen dat het heel belangrijk is. Spreek met je kind af dat je hem over anderhalf uur (rond 22:00 uur bijvoorbeeld) wakker maakt, dat je hem dan laat plassen en dat het dan misschien wel zo goed gaat, dat hij ’s morgens droog is! Wat een feest zal dat zijn! Het is overigens wel belangrijk dat het kind echt wakker is. Dat het dus zegt dat het 22:00 uur is, of dat je een wachtwoord afspreekt wat hij moet zeggen bij het wekken. Dus vooraf weer bespreken: ‘We gaan je straks om tien uur wakker maken en dan zeg jij mama hoe laat het is, en dan gaan we plassen.’”

Plaswekker
Als dit niet werkt, kan een andere methode de plaswekker zijn, die je via de huisarts of internet besteld. “De plaswekker gaat piepen bij de eerste druppels in de broek. Je kind moet zijn plas dan weten af te knijpen, snel naar de wc te gaan om daar te plassen. Kinderen moeten daar al wel iets groter voor zijn. Dat piepen komt steeds sneller, zodat je kind uiteindelijk voor de aandrang al wakker wordt.

Medicijnen
Mocht dat ook niet helpen, dan kan je kind wellicht geholpen worden door medicijnen. “Daarvoor moet het kind dan wel eerst onderzocht worden. Het kind komt dan bijvoorbeeld bij het Droogcentrum en krijgt een plaslijst mee naar huis, waarop je de hoeveelheid en de tijden van het plassen invult. Als daaruit blijkt dat de blaas niet groot is en dus niet kan rekken of dat er veel plas wordt aangemaakt, kunnen medicijnen dit verhelpen. Vaak blijkt ook dat ouders dan pas in de gaten krijgen hoe weinig hun kind overdag eigenlijk plast.”

Niet laten gaan.
Laat het bedplassen niet te lang op z’n beloop. “Als het te lang doorgaat, dus als een kind in de leeftijd van schoolkamp, logeerpartijtjes komt, kan dat voor je kind veel praktische problemen met zich mee brengen. Vaak is hij dan de enige in zijn omgeving en krijgt hij er steeds meer last van. Het heeft dus vooral psychisch belastende consequenties.
Ook moet je niet de fout maken je kind vier keer per nacht op de wc te zetten, omdat de blaascapaciteit zich dan niet voldoende ontwikkelt. Bovendien moet je een kind niet slapend op de wc zetten, omdat hij dan went aan het plassen in zijn slaap, en dat willen we nou juist eruit krijgen."

Taboe
Bedplassen is nog steeds een taboe, dus hoe moet je er als ouder nou mee omgaan? Er zo open mogelijk over zijn, of je kind een beetje beschermen door er tegenover anderen over liegen? “Hierbij is het het belangrijkst wat je kind wil. Wil hij het wel vertellen als hij naar een slaapfeestje gaat of liever niet? Dat kun je van te voren met hem bespreken. Sommige kinderen zijn er heel makkelijk in, maar ik heb ook wel eens gehoord dat een kind het zelfs zijn beste vriendje niet wilde vertellen. Hij was bang dat als ze een keer ruzie zouden krijgen, het tegen hem gebruikt zou worden.”
Toch helpt het als je het als ouder in het gezin als iets normaals doet voorkomen. “Je moet natuurlijk niet staan te juichen, maar laat het ook geen grote tegenvaller zijn. Als jij er makkellijk over doet, bestaat de kans dat je kind het ook zo ziet en er wellicht wat makkelijker over naar buiten treedt. Wat ouders vooral niet moeten doen, is het bedplassen bestraffen. Er is namelijk helemaal niets leuks aan voor een kind. De rol van de ouders moet meer een stimulerende, coachende zijn. Daarmee help je hem.”